EXPLICIT2011: (UN)MEDIATED

MODELS FOR / MODELS OF THE INEFFABLE

TREFWOORDEN

ineffable ¬ mediation ¬  experiment ¬  model ¬  installatie

INEFFABLE

“Lorsqu’une œuvre atteint son maximum d’intensité, de proportion, de qualité d’exécution, de perfection, il se produit un phénomène d’espace indicible. Les lieux se mettent à rayonner, physiquement. Ils déterminent ce que j’appelle l’espace indicible c’est-à-dire un choc qui ne dépend pas des dimensions mais de la qualité de perfection, c’est du domaine de l’ineffable.”

Le Corbusier, conversation enregistrée à la Tourette, L’ Architecture d’aujourd’hui, n° spécial «Architecture religieuse», 1961, p. 3

 “In de kapel van Ronchamp (Le Corbusier, Ronchamp FR 1955) wordt de beleving volledig bepaald door kleur, licht en akoestiek. De variatie van deze componenten op het ritme van de dagen en de seizoenen verleent aan de architectuur een ongrijpbare, quasi religieuze dimensie die niet met de blik of met de ratio kan worden waargenomen of begrepen, maar die met alle zintuigen tegelijk moet worden beleefd.”

Rika Devos & Mil De Kooning, : ‘Moderne Architectuur op Expo58’ doorMercatorfonds & Dexia

 De term ‘espace indicible / ineffable’ is ontleend aan de titel van een tekst die Le Corbusier schreef in 1945 en kan letterlijk vertaald worden als ‘onverwoordbare ruimte’. Het begrip omschrijft een ruimtelijke dimensie die men niet kan uitdrukken, die men moet beleven.

MEDIATION

Ontwerpers, architecten en interieur architecten bouwen niet, ze maken schetsen, tekeningen, modellen, prototypes en beschrijvingen van ruimtelijke ingrepen / artefacten / gebouwen.  Ontwerpen is dus noodgedwongen een indirecte activiteit: ontwerpers werken met representaties van ruimte en niet de ruimte zelf.  De media die we gebruiken als ontwerper zijn niet neutraal:  bepaalde ideeën laten zich eenvoudig uitdrukken in een bepaald medium, bij andere ervaren we weerstand. Dit idee van het medium ligt vervat in  Mediation – best vertaald als bemiddeld –  en erkent  de kleuring die een medium aan een inhoud meegeeft. MODEL“Het model heeft vandaag dan ook een uiterst ambivalent statuut. Het begrip verwijst tegelijkertijd naar het concrete voorbeeld (in de handen, voor de ogen) dat model staat, maar evenzeer naar het na te streven ideaal. Het is met andere woorden onduidelijk of het model dan wel iets concreet aanwijsbaar is (het voorbeeld), dan wel iets veralgemeenbaar waarbij het modelkarakter maakt dat er iets wordt geadresseerd wat aan het particuliere voorbijgaat en dus gedeeltelijk kan worden losgemaakt uit de context waarin dingen ontstaan (de denkfiguur).”

Vakgroep Architectuur & Stedenbouw, Junior Symposium sessie 1:  Het model: voorbeeld of denkfiguur?

In een ontwerppraktijk worden media niet enkel gebruikt om ideeën te communiceren nadat een idee tot stand gekomen is; ze vormen een drager van een ontwerp en onderzoeksproces.  In vele ontwerpdisciplines heeft het model een geladen en ambivalente betekenis, het is zowel voorbeeld  als denkfiguur.

Comments are closed.